Zapomniane Powstanie Wielkopolskie. Polacy wolą czcić męczenników?

<h1>Zapomniane Powstanie Wielkopolskie. Polacy wolą czcić męczenników?</h1>

<div>
<ul>
    <li><strong><a href="http://www.klubinteligencjipolskiej.pl/wp-content/uploads/sites/2/2015/12/Powstanie-wielkopolskie-1.jpeg"><img alt="Powstanie wielkopolskie 1" src="http://www.klubinteligencjipolskiej.pl/wp-content/uploads/sites/2/2015/12/Powstanie-wielkopolskie-1.jpeg" style="height:447px; width:668px" /></a></strong></li>
    <li><strong>Niewielu Polaków pamięta o rocznicy Powstania Wielkopolskiego.</strong></li>
    <li><strong>O tym, dlaczego tak jest rozmawiamy z historykiem dr. Markiem Rezlerem i socjologiem dr. hab. Mirosławem Pęczakiem.</strong></li>
    <li><strong>Czy Polacy wolą czcić męczenników, a nie zwycięzców?</strong></li>
</ul>

<p>Uroczystości rocznice pod Pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. (</p>

<p>Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego)</p>

<p>27 grudnia 1918 r. w Poznaniu doszło do rozruchów. Wojska niemieckie usiłowały jakoś zapanować nad euforią poznaniaków spowodowaną przyjazdem do miasta Ignacego Paderewskiego. Około godz. 17 padły pierwsze strzały, które szybko przerodziły się w powstanie zbrojne obejmujące całe miasto, a wkrótce cały region. W ciągu zaledwie kilku dni oprócz Poznania powstańcom udało się zdobyć m.in. Grodzisk Wielkopolski, Wągrowiec, Kalisz, Ostrów Wielkopolski i kilka innych miejscowości.</p>

<p>Przełomowym momentem okazało się zdobycie lotniska Ławica 6 stycznia wraz ze stacjonującymi tam samolotami, które następnie zostały wykorzystane do organizowania lotnictwa powstańczego. W ten sposób powstały pierwsze eskadry w dziejach polskiej armii.</p>

<p><strong>Niepodległość Wielkopolanie wywalczyli sobie sami</strong></p>

<p>Jednocześnie wojskom powstańczym dzięki świetnej organizacji i przygotowaniu udało się opanować niemal całą Wielkopolskę. Walki ucichły dopiero po zawarciu rozejmu w Trewirze 16 lutego 1919 r. Niepodległość Wielkopolski potwierdził podpisany w czerwcu tego samego roku traktat wersalski przyłączający ją do odradzającego się Państwa Polskiego.</p>

<p>Zwycięskie&nbsp;Powstanie Wielkopolskie&nbsp;miało też znaczenie dla losów reszty kraju. Świetnie przeszkoleni i wyposażeni doświadczeni powstańcy stanowili ważną część wojsk polskich walczących w wojnie polsko-bolszewickiej.</p>

<p>Mimo tak wielkiego sukcesu i znaczenia wiedza o powstaniu poza granicami Wielkopolski jest raczej niewielka. Trudno np. przy okazji kolejnych rocznic zwycięskiego zrywu Wielkopolan z 1918 r. natrafić na szerszą wzmianką o nim, co szczególnie kontrastuje z bogatymi i mocno nagłośnionymi w całym kraju obchodami rocznic Powstania Warszawskiego.</p>

<p><strong>Moda na Powstanie Warszawskie</strong></p>

<p>Upamiętnianie zrywu z 1 sierpnia 1944 r. stało się teraz wręcz „modne”, chociaż jeszcze kilka lat temu przy kolejnych rocznicach toczono główne dyskusje, czy był on w ogóle potrzebny. Dziś krytycy powstania są w zdecydowanej mniejszości, rocznice są obchodzone w sposób sugerujący, że było to najważniejsze w historii polskiego narodu. W upamiętnianie powstańców włącza się coraz więcej młodzieży. Na ulicach nie tylko stolicy można coraz częściej spotkać młodych ludzi w koszulkach z symbolem Polski Walczącej czy innymi motywami powstańczymi.</p>

<p>– Z tym zainteresowaniem młodych ludzi historią Polski to bym nie przesadzał. Wystarczy sobie przypomnieć, jak całkiem niedawno Dariusz Joński, młody polityk SLD nie potrafił nawet powiedzieć, w którym roku wybuchło&nbsp;Powstanie Warszawskie&nbsp;– zwraca uwagę w rozmowie z Wirtualną Polską dr hab&nbsp;Mirosław Pęczak, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego.</p>

<p>Zdaniem Pęczaka obserwowany obecnie zwrot ku przeszłości, ku bohaterom poległym w powstaniach, to bardziej kwestia ideologii, niż autentycznego poszerzania wiedzy historycznej przez polską młodzież.</p>

<p><strong>Polski fetysz kultu męczeństwa</strong></p>

<p>– Cała polska&nbsp;polityka historyczna&nbsp;ostatnich lat to ewidentna dominacja motywu romantycznego w relacjonowaniu historii, koncentrowanie się na celebracji klęsk, a ignorowanie takich wartości jak praca, która była kluczem do sukcesu Powstania Wielkopolskiego – mówi socjolog. – Wszystkie pozostałe powstania przedstawiają wizerunek Polaków jako straceńców, dla których ważniejsze było męczeństwo niż osiągnięcie celu. Powstanie&nbsp;Wielkopolskie&nbsp;jako zwycięskie, dobrze przygotowane, jawi się na ich tle jako nietypowe, wręcz niepolskie – dodaje.</p>

<p>W bardzo podobny sposób niewielką&nbsp;popularność&nbsp;Powstania Wielkopolskiego tłumaczy też dr&nbsp;Marek Rezler, historyk, autor wielu publikacji dotyczących walki o niepodległość Wielkopolan.</p>

<p>– Z polskim fetyszem kultu męczeństwa mamy do czynienia od 300 lat – mówi, zwracając jednak uwagę także na inną przyczynę. – Winę za słabe rozpropagowanie wiedzy na temat Powstania Wielkopolskiego ponoszą też sami Wielkopolanie, którzy mają zupełnie inną mentalność. Sam to widzę i mnie to fascynuje, bo nie pochodzę z Wielkopolski. Wielkopolanie skupiają się na pracy, na działaniu, nie chwalą się swoimi sukcesami, przez co pozwolili na zdominowanie warszawsko-krakowskiej wizji polskiej historii – dodaje.</p>

<p><strong>„Hiszpanka”, czyli chybiona inwestycja</strong></p>

<p>Wiedzę na temat Powstania Wielkopolskiego od lat próbuje promować na arenie nie tylko ogólnopolskiej Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego. Jednym z jego pomysłów było doprowadzenie do powstania filmowej superprodukcji, której akcja działaby się w tle zrywu Wielkopolan.</p>

<p>– Zależy nam, aby to nie był film historyczny, tylko coś, co trafi do współczesnego widza. Nie ma innego sposobu dotarcia do dużej liczby odbiorców jak poprzez nowoczesne multimedialne techniki, a taką formą jest przecież film, być może w wersji 3D – zapowiadał w 2010 r. marszałek.</p>

<p>Konkurs na scenariusz wygrał Łukasz Barczyk, który zajął się także reżyserią „Hiszpanki”, bo taki tytuł miał nosić film. Obraz rzeczywiście powstał i to w wersji 3D. Niestety, nie udało się go zmontować w terminie i film zamiast na 95. rocznicę, był gotowy dopiero rok później. Superprodukcja z budżetem na poziomie 20 mln zł, gdzie aż 6 mln zł stanowiły środki przekazane przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego okazał się jednak frekwencyjną klapą. Z kinowych ekranów zszedł po zaledwie kilku tygodniach. Mający niewiele wyższy budżet film Jana Komasy „Miasto 44″ opowiadający o Powstaniu Warszawskim, chociaż budził wiele kontrowersji, był jednym z największych przebojów kinowych 2014 r.</p>

<p>„Hiszpanka” okazała się jednak fantastyczną opowieścią o grupie spirytystów z Poznania, którzy walczą z niemieckim medium. Same powstanie zajmuje na ekranie zaledwie kilka minut.</p>

<p>– Kierunek wybrany przez marszałka był dobry. Miał powstać film o powstaniu, ale „Hiszpanka” nie spełniła tych oczekiwań – ocenia dr Rezler.</p>

<p>Dziś, rok po premierze filmu marszałek Marek Woźniak przyznaje, że „Hiszpanka” okazała się chybioną inwestycją, jeśli chodzi o promocję powstania.</p>

<p>– Film „Hiszpanka” to wartościowa produkcja z atrakcyjnym przekazem wizualnym, w której&nbsp;Poznań&nbsp;został bardzo dobrze pokazany. Może trochę dla koneserów, nie kasowa produkcja – mówi Wirtualnej Polsce Woźniak. – Przyznaję, że nie takie były oczekiwania, film miał przyciągnąć masowego odbiorcę i zachęcić go do poznania historii Powstania Wielkopolskiego. To się do końca nie udało, uważam jednak, że rolą samorządu nie jest cenzurowanie sztuki. Ważne jest zaufanie do profesjonalistów – twórców, którzy mieli taką właśnie wizję – dodaje.</p>

<p><strong>Jak będą wyglądać tegoroczne obchody?</strong></p>

<p>Tegoroczne&nbsp;obchody&nbsp;98. już rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego będą miały wymiar głównie lokalny. Poza złożeniem kwiatów i innymi typowymi elementami oficjalnych uroczystości pojawi się kilka propozycji dla mieszkańców zachęcające ich do uczczenia wydarzeń z przełomu lat 1918 i 1919 r.</p>

<p>– W tym roku będą to na przykład możliwości zrobienia sobie zdjęcia w namiocie historycznym na placu Wolności w Poznaniu czy oddania krwi w hołdzie bohaterom powstańczych dni – zapowiada marszałek Woźniak. – Myślę jednak, że największą siłą Powstania Wielkopolskiego, dzięki której może się przebić do świadomości odbiorców, jest pozytywny przekaz, który ze sobą niesie – zwieńczonej sukcesem walki o wspólny cel i radości ze zwycięstwa – dodaje.</p>

<p>Od kilku lat delegacja z Poznania 28 grudnia odwiedza też Warszawę, gdzie składa kwiaty na Grobie Nieznanego Żołnierza. Tak samo będzie i tym razem, ale trudno te uroczystości uznać za sposób na dotarcie z informacją o powstaniu do świadomości szerszego grona mieszkańców stolicy</p>

<p><strong>O powstańcach pamiętają kibice i grupy rekonstrukcyjne</strong></p>

<p>W tym roku o zrywie Wielkopolan będzie też przypominać I Bieg Powstania Wielkopolskiego, który odbędzie się 27 grudnia o godz. 9 na poznańskiej Cytadeli. O godz. 16.40 (przyjęta jako godzina, o której miało rozpocząć się powstanie, chociaż historycy są wobec tego sceptyczni) w Poznaniu zawyją syreny alarmowe i na minutę zatrzymają się też wszystkie autobusy i tramwaje. Jak co roku widowiskowe racowisko w hołdzie powstańcom przygotowują też&nbsp;kibice&nbsp;Lecha Poznań.</p>

<p>– Środowisko kibiców jest różnie oceniane, ale jeśli chodzi o upamiętnianie Powstania Wielkopolskiego od lat robią kawał dobrej roboty, podobnie jak np. grupy rekonstrukcyjne, które organizują różnego rodzaju inscenizacje – mówi dr Marek Rezler.</p>

<p>Za trzy lata obchody 100. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego ma uczcić odtworzona i w pełni sprawna eskadra złożona z czterech samolotów będących replikami tych, które w styczniu 1919 r. powstańcy zdobyli na lotnisku Ławica. Ich widok na niebie z pewnością będzie stanowił nie lada atrakcję, ale trudno jednak zakładać, aby wzbudziło to szersze zainteresowanie zwycięskim powstaniem wśród mieszkańców innych regionów Polski.</p>

<p>Źródło:</p>

<p>&nbsp;http://www.klubinteligencjipolskiej.pl/2015/12/zapomniane-powstanie-wielkopolskie-polacy-wola-czcic-meczennikow/</p>

<p>https://www.youtube.com/watch?v=L0szPkk6bbE</p>

<p>PL PORTAL PL</p>

<p>&nbsp;</p>

<p>Z.B.</p>
</div>

 

Autor: 
PL PORTAL PL
Dział: 
video: 

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.