Dwie wieże i samolot

Reklama

ndz., 09/12/2021 - 20:21 -- MagdalenaL

11 września 2010 - upamiętnienie dekady wielkiej tragedii (fot. Bob Jagendorf)

Kultura popularna to lustrzane odbicie z jednej strony tego co budzi pozytywne skojarzenia, a z drugiej odbicie tego co społeczeństwo chce widzieć. Składniki kultury popularnej to nie tylko kino, teatr, telewizja czy muzyka, ale także kod kulturowy, który odpowiada za to jak dane sformułowanie czy ikonografia zostaną odebrane. Dwie wieże i samolot oraz 9/11 to jedne z najbardziej wymownych symboli ostatnich 20 lat.

Godzina 9 rano, Nowy York. W dwie wieże World Trade Center, jedne z symboli miasta, uderza samolot pasażerski. Obie wieże runęły grzebiąc ze sobą tysiące ludzi. Niewyobrażalna tragedia, która wyznaczyła bieg historii na kolejne dwie dekady.

Jednocześnie natychmiastowo tworząc nowy element w ikonografii, bo to właśnie dwie wieże i samolot na zawsze będą być pierwszym skojarzeniem z dramatem 11-go września.

Ataki na WTC mają też swój zapis matematyczny: 9/11. Dziewięć łamane przez jedenaście to najprostsza forma zapisu 11 września, pochodząca od amerykańskiego sposobu zapisu daty, gdzie miesiąc stoi przed dniem. Aż do 2001 roku nikt by nie skojarzył 9/11 z niczym konkretnym. Może z numerem alarmowym obowiązującym w Stanach Zjednoczonych (odpowiednik europejskiego 112). Obecnie kiedy ktoś powie „nine eleven”, pierwsza myśl jest zawsze ta sama.

Pierwsza reakcja zawsze płynie od mediów, które jako pierwsze docierają do informacji, a potem – przepuszczając przez mniej lub bardziej świadomy filtr priorytetów i wartości – przekazują je światu.
Wśród nagłówków ówczesnych mediów można było znaleźć "America Attacked" (ABC) "Attack on America" (NBC) "America's New War" (CNN) "A Nation Challenged" (The New York Times). A nad każdym z tych napisów widok dwóch płonących wież.To właśnie te obrazy transmitowane na żywo z Nowego Yorku zakorzeniły w społeczeństwie schematy myślowe i skojarzenia będące podstawą ikonografii post-9/11.

Przed 11-stym września istniała kultura i rozrywka. Po 11-stym września trzeba było żyć dalej, jednak już w innej formie, bez dwóch wież, bez skojarzeń. Dotknęło to nie tylko dzieł stworzonych po zamachach, ale również przed nimi.

Pierwszą produkcją która na tym ucierpiała był kultowy serial „The Simpsons”, a konkretniej pierwszy odcinek dziewiątego sezonu „The City of New York vs. Homer Simpson”, w którym większa część akcji dzieje się w wieżach World Trade Center. Epizod wycofano z emisji aż do 2006 roku, pomimo że stworzono go w 1997 roku, czyli na 4 lata przed tragedią. Z okładki wydania DVD „King-Konga” usunięto bliźniacze wieże, a w „Léon: The Professional” cyfrowo usunięto WTC choć stanowiło ono jedynie tło dla kadru. Również w „Stuart Little 2”, „Kissing Jessica Stein” czy „Igby Goes Down” usunięto wieże pomimo ich minimalnego udziału w tle.

Atak 11 września miał o wiele większy wpływ na film „Spider-Man” z roku 2002, którego cała kampania jak i część filmu została edytowana tak aby usunąć wieże World Trade Center, które ze względu na dynamikę akcji i postaci były kluczowym elementem scenografii. Podobnie mocno ucierpiał „Collateral Damage” z 2002 roku w którym wycięto scenę porwania samolotu oraz opóźniono premierę filmu.

Równocześnie fala krytyki spadła na stacje radiowe, które w efekcie zamachów wycofały z nadawania piosenki i utwory muzyczne mogące budzić jakiekolwiek skojarzenia z WTC, samolotami, Nowym Yorkiem czy terroryzmem. Co było dość krzywdzące dla ówczesnej branży muzycznej biorąc pod uwagę motywy popularne dla artystów tamtego okresu.

Dzisiaj, po 20 latach świat się zmienił. Zmieniły się media, kanały przekazu informacji, rozwój technologiczny poszedł do przodu. Część ran się zagoiła, do pewnych spraw podchodzi się z mniejszą lub większą ilością dystansu. Jednakże jedna rzecz pozostaje niezmienna od dwudziestu lat: kod kulturowy. Dwie wieże i samolot nadal będą budzić oczywiste skojarzenia, 9/11 to ten 11 września, ale raczej już nikt nie wytnie drapacza chmur z plakatu filmu

Autor: 
Malwina Kuśmierek
Polub Plportal.pl:

Reklama