Wystawa ukazująca historię hiszpańskich dzieci, które pełniły rolę „lodówki” na szczepionkę w 1803

Reklama

pt., 07/30/2021 - 00:37 -- MagdalenaL

Balmis poprowadził wyprawę do Ameryki Łacińskiej oraz na Filipiny w celu przeprowadzenia szczepień przeciwko czarnej ospie. Fot. Archiwum Prisma/Alamy

Francisco Javier de Balmis użył dzieci, aby szczepionka na ospę prawdziwą zachowała świeżość w drodze do hiszpańskich kolonii.

Kiedy Francisco Javier de Balmis wyruszył z Hiszpanii w 1803 roku do hiszpańskich kolonii, aby zaszczepić ludzi przeciwko ospie prawdziwej, nie znano innych sposobów na przedłużenie okresu przydatności szczepionki oprócz wykorzystania do tego dzieci.

Wystawa dokumentów dotyczących wyprawy Balmisa została otwarta w Głównym Archiwum Indii w Sewilli i będzie można ją oglądać do piętnastego września.

Dzięki tym dokumentom poznaliśmy imiona i wiek dzieci, dzięki którym możliwe było zorganizowanie prawdopodobnie pierwszej międzynarodowej misji humanitarnej.

Organizator wystawy, Manuel Álvarez, określił ją mianem „hołdu dla wszystkich pracowników służby zdrowia, którzy zmagają się z pandemią COVID-19”.

Przez ospę prawdziwą w osiemnastowiecznej Europie umierały miliony, ale w 1796 roku angielski lekarz Edward Jenner odkrył, że bydlęca odmiana choroby działa jako szczepionka.


Hiszpański lekarz wojskowy Francisco Javier Balmis (1753 – 1819). Fot. Siły Zbrojne Hiszpanii

Balmis, lekarz wojskowy oraz sądowy, przekonał hiszpańskiego króla Carlosa IV, którego córka zmarła na czarną ospę, aby ufundował wyprawę do hiszpańskich kolonii w celu zaszczepienia ludności.

Za cel obrał sobie, co w tamtych czasach było wizjonerskim pomysłem, że nie tylko zaszczepi populację kolonii, ale również założy punkty szczepień, aby kontrolować i zapobiec przyszłym wybuchom epidemii.

Wyruszyli z miasta A Coruña, położonego w północno-zachodniej Hiszpanii, wraz z dwudziestoma dwiema sierotami na pokładzie. Wśród nich był także dziewięcioletni syn Isabel Zendal, która prowadziła miejscowy sierociniec. Isabel Zendal pełniła rolę pielęgniarki oraz opiekunki na pokładzie statku.

Szczepionka była w stanie przetrwać jedynie 12 dni poza organizmem, dlatego też Balmis opracował metodę, która zakładała wstrzyknięcie bydlęcej odmiany choroby dwojgu dzieciom co 10 dni, potem pobranie serum od zakażonych i zainfekowanie kolejnej dwójki, procedura trwała przez całą podróż, aby można było zaszczepić ludzi w koloniach świeżą i spełniającą swoją funkcję szczepionką.

Dzieci chorowały, ale żadne nie umarło, i chociaż wydaje się to nieludzkie, to wtedy było to całkowicie normalne. Doktor Jenner przetestował swoją szczepionkę po raz pierwszy na swoim ośmioletnim synu.

Dwadzieścia dwie hiszpańskie sieroty zostały w Meksyku, gdzie Balmis znalazł kolejne dwadzieścia sześć na podróż z Acapulco na Filipiny. Według dokumentacji, wszystkie 26 dzieci z Meksyku to chłopcy, w wieku od 4 do 14 lat, których rodzice przekazali w ręce lekarza za odpowiednią opłatę. Niektóre z nich zapisano jako pochodzących z Hiszpanii, innych zaś określono Metysami. Trzech chłopców było nieznanego pochodzenia, a w przypadku pięciu innych jedynie nazwisko matki widnieje w dokumentach.

Przed końcem wyprawy, około 300 tysięcy ludzi z Wysp Kanaryjskich, Peru, Ekwadoru, Kolumbii, Wenezueli, Meksyku, Filipin oraz Chin otrzymało darmową szczepionkę.

„Strategia Balmisa była tanim, pomysłowym i pionierskim rozwiązaniem zapewniającym, że szczepionka dotarła w dobrym stanie do Ameryki Północnej i Południowej”, powiedział Alberto García-Basteiro, epidemiolog oraz profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Barcelońskim.

„Bardzo możliwe, że pomysł z wykorzystaniem dzieci w celu przetransportowania szczepionki zostałby teraz skrytykowany ze względu na wątpliwą etykę tego działania, ale nie można nie uznać sukcesu wyprawy”, dodaje.

Szpital im. Isabel Zendal w Madrycie odgrywa kluczową rolę w walce z pandemią COVID-19. W 2020 roku, kiedy władze Madrytu rozdysponowały 2,5 tysiąca żołnierzy w celu zdezynfekowania miejscowych domów opieki, działania te nazwano Operacją Balmis.

Autor: 
Stephen Burgen / tłum. Wiktoria Walczyńska
Polub Plportal.pl:

Reklama