1 Maja - Święto Pracy wywalczone krwią robotników i chłopów

Reklama

śr., 05/01/2019 - 10:30 -- zzz

Święto Pracy – międzynarodowe święto klasy robotniczej, obchodzone co roku od 1890 roku. Święto wprowadziła 1 maja 1889 roku II Międzynarodówka Socjalistyczna dla upamiętnienia  strajku robotników w Chicago z 1886 roku, który został brutalnie stłumiony przez policję. Celem protestów było m.in. ustanowienie 8-godzinnego dnia pracy. W Polsce Święto Pracy jest świętem państwowym od 1950 roku oraz dniem wolnym od pracy. Jak wygląda geneza tego święta?

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy chicago

W pierwszych dniach maja 1886 roku walczyły o godziwe warunki pracy i płacy na ulicach Chicago tysiące pracowników – wśród nich także emigranci z Polski. Opór robotników skierował się przeciwko właścicielowi firmy McCormick Harvester Co. W wyniku próby modernizacji zakładu, która spowodowałby zwolnienia ogromnej rzeszy pracowników jego stosunki ze związkami zawodowymi nie układały się najlepiej.

 

Pociągnęło to za sobą strajk robotników, w wyniku którego właściciel fabryki zmuszony został do radykalnych ustępstw. Nie trwało to jednak zbyt długo. Już w lutym 1886 roku dokonał zwolnienia wszystkich pracowników. Na ich miejsce powołał całkowicie nową kadrę, której bezpieczeństwa miała pilnować kilkudziesięcioosobowa grupa ochroniarzy.

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy chicago

Protest został krwawo stłumiony przez policję. Zginęło 17 robotników, a 70 zostało rannych.

Trzy lata po tragicznych wydarzeniach, czyli w 1889 roku II Międzynarodówka uznała 1 Maja Świętem Pracy. Chciano w ten sposób docenić oddanie dla sprawy licznych ofiar, jakie w wyniku tych zajść poniósł ruch robotniczy. Święto Pracy bez względu na różnicę nurtów ideowych, przyjął ten dzień za swoje święto. Wyłamały się tylko Stany Zjednoczone, gdzie – zapewne w celu uniknięcia przykrych skojarzeń z chicagowską masakrą – Labour Day (Dzień Pracy) obchodzony jest w pierwszy poniedziałek września.

Na ziemiach polskich pierwsze obchody miały miejsce w 1890 roku i odbywały się niejednokrotnie wbrew woli zaborców współorganizowane m.in. przez działaczy II Proletariatu.

W czasie rewolucji 1905 roku na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego były organizowane przez Polską Partie Socjalistyczną, Socjaldemokracje Królestwa Polskiego i Litwy oraz BUND, masowe demonstracje oraz pochody. Często dochodziło do starć z carskim wojskiem, policją oraz kozakami, a także wspierającymi je nacjonalistycznymi bojówkami,

Podobnie liczne pochody i demonstracje klasowych organizacji robotniczych i partii lewicowych odbywały się też w ten dzień w okresie II RP. Były organizowane przez w Polskią Partii Socjalistyczną, BUND, Komunistyczną Partii Polski, PSL„Wyzwolenie”, Komunistyczną Partie Zachodniej Ukrainy, Komunistyczną Partie Zachodniej Białorusi.

Chicago

1 maja został wybrany jako Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy przez kongres założycielski II Międzynarodówki. W ten sposób uczestnicy kongresu postanowili uczcić 1. rocznicę brutalnie stłumionego strajku robotników w Chicago.

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy chicago

Demonstracje i strajki, organizowane w tym dniu od 1890 roku, przyczyniły się do radykalizacji ruchów robotniczych. 1-majowe manifestacje, początkowo nielegalne, z czasem zyskiwały oficjalne uznanie w niektórych krajach.

1 maja przed II wojną światową

 

Warszawa, 1 maja 1931 r. Obchody święta 1 Maja w Warszawie - wiec Polskiej Partii Socjalistycznej. Pochód ze sztandarami na ul. Sienkiewicza widziany od strony Marszałkowskiej

Warszawa, 1 maja 1931 r. Obchody święta 1 Maja w Warszawie - wiec Polskiej Partii Socjalistycznej. Pochód ze sztandarami na ul. Sienkiewicza widziany od strony Marszałkowskiej (Fot. Jarumski Leon/NAC)W Polsce, jeszcze przed odzyskaniem niepodległości, strajki organizował II Proletariat i Związek Robotników Polskich. Głównie na terenie zaboru rosyjskiego. W 1891 roku w Łodzi i Żyrardowie doszło do starć z wojskiem. Później największe protesty miały miejsce w latach 1905-1907 i 1917-1919.

Po zakończeniu wojny

Święto polskich socjalistów zostało po II wojnie światowej przejęte przez komunistów, a w PRL władze uznały je za święto państwowe. 1 maja stał się jednym z symboli Polski Ludowej. Dla jednych symbolem zniewolenia społeczeństwa, dla innych czasem zabawy i radości.

 

Święto pracy 1

"Niech w to 1 majowe święto towarzyszy wam wdzięczna pamięć narodu, poczucie dobrze spełnionego obowiązku. Słowa serdecznych pozdrowień kierujemy do robotników, chłopów, inteligencji. Do wszystkich ludzi uczciwego trudu. Budowniczych naszej ojczyzny. Ślemy pozdrowienia członkom Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i jej wypróbowanemu aktywowi" – przemawiał w 1986 roku ówczesny I sekretarz KC PZPR, gen. Wojciech Jaruzelski.

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy chicago

Esencja propagandy

Święto pracy było jednocześnie największym spektaklem propagandowym PRL. Obchodom zawsze towarzyszyły pochody w każdym polskim większym mieście, a władze nigdy nie żałowały pieniędzy na ich organizację.

Podobny obraz

- Największą rangę święto miało w okresie stalinowskim. Wówczas do obchodów 1 maja szykowano się już w marcu. Wydział propagandy KC PZPR przygotowywał scenariusz, hasła i trasę pochodu. Powstawały komitety, które również szykowały się do obchodów. Przygotowywała się  także Służba Bezpieczeństwa - mówił na antenie Polskiego Radia prof. Marcin Zaremba z Zakładu Historii XX wieku UW.

 

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy prl

 

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy prl gierek

Kontrmanifestacje

Pochody pierwszomajowe zawsze były nadzorowane przez służby, chodziło o uniemożliwienie jakichkolwiek zamieszek. Władze obawiały się reakcji niektórych grup społecznych, które mogły uderzyć w monolit społeczny lansowany przez komunistyczną propagandę.

Znalezione obrazy dla zapytania święto pracy kontrmanifestacje solidarność

- Duży niepokój budzili studenci i młodzi ludzie. W związku z tym wszyscy musieli uczestniczyć w pochodzie. Mieszało się ich z aktywistami ZNP albo pracownikami nauki. Czasem zdarzały się śmiechy, nie krzyczano tego, co chciała władza. Nie klaskano też dostatecznie mocno. Po 1956 roku sytuacja uległa rozluźnieniu i pochód nie był już tak rozpisany w scenariuszu - wyjaśniał prof. Zaremba.

W latach 80. niezależne od władz pochody organizowała solidarnościowa opozycja. Manifestacje często przekształcały się w brutalne starcia z milicją.

Autor: 
zzz
Źródło: 

plportal.pl

Dział: 
video: 
Polub Plportal.pl:

Reklama