5000-letni mężczyzna był „najstarszą ofiarą dżumy”

Reklama

sob., 07/03/2021 - 02:28 -- MagdalenaL

Zdjęcie: (Dominik Göldner, BGAEU, Berlin) Nosiciel dżumy, członek ludu zbieracko-łowieckiego, był mężczyzną w wieku od 20 do 30 lat.

Naukowcy zidentyfikowali nowego potencjalnego „pacjenta zero” zarazy, która spowodowała dżumę – czarną śmierć.

Według nowych dowodów mężczyzna, który zmarł ponad 5000 lat temu na Łotwie, został zarażony najwcześniejszym znanym szczepem tej choroby. Dżuma przeszła przez Europę w XIV wieku, zabijając aż połowę populacji. Późniejsze fale choroby uderzały regularnie przez kilka stuleci, powodując miliony zgonów.

„Do tej pory ten człowiek to najstarsza zidentyfikowana ofiara dżumy, o jakiej wiemy” – tak o tych 5300-letnich szczątkach powiedział dr Ben Krause-Kyora z Uniwersytetu w Kilonii w Niemczech. Mężczyzna został pochowany z trzema innymi osobami w neolitycznym miejscu pochówku na Łotwie, nad brzegiem rzeki Salaca, która wpada do Morza Bałtyckiego.

Zdjęcie: (Harald Lübke, ZBSA, Zamek Gottorf) Miejsce ostatniego spoczynku mężczyzny na terenie dzisiejszej Łotwy.

Badacze zsekwencjonowali DNA z kości i zębów wszystkich czterech osób i przetestowali je pod kątem bakterii oraz wirusów. Z zaskoczeniem odkryli, że jeden łowca-zbieracz – mężczyzna po dwudziestce – został zarażony starożytną odmianą dżumy, wywoływaną przez bakterię zwaną pałeczką dżumy (łac. Yersinia pestis).

„Najprawdopodobniej został ugryziony przez gryzonia, dostał pierwotnej infekcji spowodowanej pałeczką dżumy i zmarł kilka dni – lub tydzień – później z powodu wstrząsu septycznego” – wyjaśnił dr Krause-Kyora.

Zdjęcie: (Dominik Göldner, BGAEU, Berlin) Szczątki oznaczono symbolem RV 2039.

Naukowcy sugerują, że pradawny szczep pojawił się około 7000 lat temu, kiedy rolnictwo zaczęło pojawiać się w Europie Środkowej. Uważają, że bakteria mogła sporadycznie przemieszczać się ze zwierząt na ludzi, nie powodując dużych epidemii. Z biegiem czasu jednak przystosowała się do zarażania ludzi, ostatecznie ewoluując w formę znaną jako dżuma dymienicza – odmiana roznoszona przez pchły, która szalała w średniowiecznej Europie, powodując miliony zgonów.

Stwierdzenie, że wczesne szczepy dżumy rozprzestrzeniały się powoli, podważa wiele teorii dotyczących rozwoju ludzkiej cywilizacji w Europie i Azji oraz poddaje w wątpliwość hipotezę, że choroba ta spowodowała spadki liczebności populacji w Europie Zachodniej pod koniec epoki neolitu. Inni naukowcy z zadowoleniem przyjęli te badania, twierdząc jednocześnie, iż nie wyklucza to możliwości, że w tym czasie dżuma szeroko rozprzestrzeniała się w Europie.

Ludzie zwykle zarażają się dżumą po ugryzieniu przez pchłę szczurzą przenoszącą bakterię tej choroby lub przez kontakt ze zwierzęciem zainfekowanym tą zarazą.

Choroba ta nadal istnieje w dzisiejszych czasach, ale jeśli zostanie odpowiednio wcześnie wykryta, można ją leczyć za pomocą antybiotyków.

Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Cell Reports”.

Autor: 
Helen Briggs / tłum. Magdalena Zbyrowska
Polub Plportal.pl:

Reklama