Pierwsi żeglarze w historii

Reklama

pon., 12/20/2021 - 12:09 -- MagdalenaL

Źródło: https://www.fundacionaquae.org/wiki-explora/23_navegantes/index.html

 

 

Już od najbardziej odległych czasów, społeczności mieszkające na wybrzeżu budowały łodzie, aby łowić ryby i móc przemieszczać się drogą wodną. Kolejnym krokiem była eksploracja nowych terytoriów. 

Początki żeglarstwa sięgają tysięcy lat wstecz. Od czasów prymitywnych, człowiek odczuwał potrzebę wypłynięcia w morze, czy to w celu zdobycia pożywienia, czy też odkrycia nowych terytoriów. Prawdopodobnie najpierw używano bali, potem tratw z drewna związanych linami, następnie łodzi typu canoe i coraz bardziej wymyślnych jednostek, napędzanych najpierw wiosłami, a później żaglami. Były to początki żeglarstwa, najstarszego sposobu transportu ludzi na masową skalę w dziejach.

Chociaż pierwsze dowody zainteresowania człowieka żeglugą sięgają czasów mezolitu, to dopiero wraz z rozwojem cywilizacji starożytnych pojawiły się pierwsze, stosunkowo zaawansowane statki. Ponad 5 000 lat temu Egipcjanie budowali różne rodzaje łodzi, aby poruszać się po Nilu, który był ich głównym szlakiem komunikacji. Następnie Fenicjanie, Grecy i Rzymianie wyruszyli na podbój Morza Śródziemnego z coraz bardziej rozwiniętymi jednostkami pływającymi. Jedną z charakterystycznych cech wielu ówczesnych statków była obecność kilku rzędów wioseł dla zwiększenia napędu.

Poniżej przedstawiamy charakterystyczne statki dla starożytnych cywilizacji:

 

Okręty egipskie

Ze względu na ogromne znaczenie rzeki Nil - głównego szlaku komunikacji - Egipcjanie od czasów starożytnych rozwijali różne typy łodzi, takich jak łodzie papirusowe, łodzie pasażerskie i pogrzebowe oraz łodzie wojenne. Klasyczne egipskie okręty miały dziób i rufę zakrzywione do góry i czworokątny żagiel zawieszony na dolnej rei. Kiedy płynęli w górę rzeki Nil na północ, z prądem, używali wioseł, a kiedy płynęli na południe, rozkładali żagiel, aby wykorzystać wiatr. W basenie Morza Śródziemnego używano podobnych łodzi z podwójnymi sterami  wykonanych z drewna, które wykorzystywano w żegludze przybrzeżnej.

 

Statki fenickie

Fenicjanie, jako wytrawni żeglarze, byli inicjatorami wymiany handlowej w basenie Morza Śródziemnego w I tysiącleciu p.n.e. Posiadanie terytoriów bogatych w metale, zawdzięczali swoim innowacyjnym statkom - handlowym i wojennym - oraz wiedzy żeglarskiej i odwadze. Ich główny szlak handlowy prowadził z miasta Tyr (obecnie w południowym Libanie) do fabryk w mieście Gadir (obecnie Kadyks). W sumie przebywali 4600 kilometrów w ciągu 50 dni, zawijając do różnych portów, a ich statki o długości od 20 do 30 metrów przewoziły około 100 ton towarów. Podczas swoich podróży korzystali z możliwości kolonizacji innych ludów, a nawet udało im się opłynąć Afrykę.

 

Grecka triera

Od początku ery archaicznej, w VIII wieku p.n.e., największe miasta greckie wykorzystywały umiejętności swoich żeglarzy i jakość statków do kolonizacji całego wybrzeża Morza Śródziemnego. Od VI w. p.n.e. zagrożenie ze strony Imperium Perskiego zmusiło Greków do opracowania nowego okrętu wojennego, wzorowanego na starożytnych pentekonterach używanych podcza wojny trojańskiej. Jak sama nazwa wskazuje, triremy miały trzy rzędy wioseł, rozmieszczonych na różnych poziomach, co pozwalało im osiągać niespotykane dotąd prędkości. Wąskie, długie, o niewielkim zanurzeniu i małej masie okręty odznaczały się dużą manewrowością.

 

Rzymska galera

Chociaż Rzym nie wynalazł galery, był potęgą morską, która posiadała dużą ich flotę. Powstałe w III wieku p.n.e., szybko dały Rzymianom całkowitą kontrolę nad Morzem Śródziemnym. Galera łączyła w sobie wiosła i żagle, choć jeśli wiatr wiał w dziób, mogła polegać tylko na sile wioseł. Zaostrzona, okuta metalem  belka umieszczona na linii wodnej służyła do taranowania wrogich okrętów. Liburna była modelem opracowanej przez Rzymian diery. Lekkie, szybkie i bardzo zwrotne łodzie, były używane w różnych bitwach, takich jak ta pod Akcjum (31 r. p.n.e.), w której flota rzymska pokonała flotę Marka Antoniusza i Kleopatry.

Autor: 
tłum. Julia Śliwak
Polub Plportal.pl:

Reklama