Sześć utraconych cywilizacji

Reklama

wt., 05/24/2022 - 22:48 -- MagdalenaL

Zawartość ta została opracowana według uznania autora i nie musi odzwierciedlać poglądów Encyclopaedia Britannica lub jej redakcji. Najdokładniejsze i najnowsze informacje na ten temat można znaleźć w poszczególnych wpisach w encyklopedii.

W ciągu całej historii ludzkości wielkie cywilizacje powstawały, rozwijały się i upadały. Wiele z nich zostało dobrze udokumentowanych przez historyków, a późniejsze cywilizacje były w stanie prześledzić ich powstanie i upadek. Niektóre jednak nagle zniknęły. Pewne cywilizacje pozostawiły wskazówki, co było przyczyną ich upadku, podczas gdy zaginięcie innych pozostaje zagadką. Oto kilka przykładów w tajemniczy sposób zaginionych cywilizacji.

Majowie

W czasach świetności imperium Majów rozciągało się na półwysep Jukatan, dzisiejszą Gwatemalę, Belize i część Meksyku, stając się jedną z najbardziej rozwiniętych cywilizacji tamtych czasów. Majowie byli dość zaawansowani, wykazywali się niezwykłymi umiejętnościami inżynieryjnymi i stosowali skomplikowaną matematykę. Wygląda na to, że cywilizacja nie zdołała się utrzymać i około 900 roku n.e. nastąpił jej dramatyczny upadek. Archeolodzy obecnie uważają, że Majowie padli ofiarą ciągłych wojen połączonych ze zmianami klimatycznymi, które doprowadziły do klęski głodu i wymusiły migrację z największych miast. Pewną rolę mogło odegrać również wyniszczenie terenów wiejskich, które spowodowało zmniejszenie się zasobów naturalnych.

Imperium Khmerów

Po drugiej stronie globu imperium Khmerów rozciągało się na terenie dzisiejszej Kambodży. Angkor był jednym z największych miast tej cywilizacji, z rozbudowanym systemem dróg i kanałów oraz populacją szacowaną nawet na milion osób. Imperium Khmerów przeżywało swój rozkwit między 1000 a 1200 rokiem naszej ery, a eksperci nie są pewni, co spowodowało zanik cywilizacji. Miasta pozostawiono na pastwę bezlitosnej dżungli. Teorie mówią o wojnie lub katastrofie ekologicznej.

Cywilizacja Indusu

Cywilizacja Indusu, znana również jako cywilizacja Harappan, była jedną z największych w historii starożytnej i rozciągała się na części Indii, Pakistanu i Afganistanu. Zamieszkiwało ją aż pięć milionów ludzi. W szczytowym okresie swojego rozwoju cywilizacja ta szczyciła się między innymi jednymi z najbardziej imponujących osiągnięć architektonicznych na świecie. Zniknęła około 3000 lat temu z nieznanych przyczyn. Jedna z teorii sugeruje, że padła ofiarą zmian klimatycznych, które spowodowały suszę i głód.

Wyspa Wielkanocna

Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui), słynąca z masywnych kamiennych głów ustawionych wzdłuż jej wybrzeża, była domem dla kwitnącej cywilizacji polinezyjskiej, która po raz pierwszy zasiedliła wyspę około 700 roku n.e. Jej mieszkańcy byli wykwalifikowanymi nawigatorami i wykazywali się innymi zaawansowanymi umiejętnościami. Niektórzy spekulują, że do upadku cywilizacji mogły doprowadzić zmniejszające się zasoby naturalne. Choroby i inne czynniki również mogły odegrać pewną rolę.

Çatalhöyük

Na terenie dzisiejszej południowo-środkowej Turcji znajdowało się niegdyś jedno z najstarszych miast świata – Çatalhöyük. Było ono częścią rozległej cywilizacji, która rozwijała się między 9000 i 7000 lat temu, po czym nagle zniknęła. To, co czyniło Çatalhöyük wyjątkowym, to jego struktura roju – domy były budowane jeden obok drugiego, a wchodziło się do nich przez otwory w dachu, po drabinach i powietrznych kładkach. Choć ludzie dawno już zniknęli, pozostawili po sobie mnóstwo przedmiotów, które opisują ich życie i rytuały.

Missisipianie

Od około 700 r. n.e. do czasu kontaktu z Europą i kolonizacji większa część południowo-wschodniej części Ameryki i środkowego kontynentu była domem dla cywilizacji rolniczej. Znani byli jako Missisipianie. Jedno z ich największych miast, Cahokia, znajdowało się w pobliżu dzisiejszego Collinsville w stanie Illinois. W Cahokia, którego powierzchnia szacowana jest na około 15,5 km², znajdował się masywny plac centralny, wielkie ziemne piramidy i drewniane konstrukcje podobne do Stonehenge, które służyły do śledzenia gwiazd. Niektórzy szacują populację Cahokii na 40 000 osób, z których wiele mieszkało w wioskach poza głównym miastem. Podobnie jak w przypadku innych zaginionych cywilizacji, eksperci nie wiedzą z całą pewnością, co doprowadziło do stopniowego jej upadku. Popularne teorie sugerują, że upadek ten był wynikiem degradacji środowiska naturalnego lub głodu i chorób wynikających ze złych warunków sanitarnych.

Autor: 
Don Vaughan tłum. Paula Dąbek
Polub Plportal.pl:

Reklama