Kastylijskie pochodzenie słowa Katalonia

Reklama

śr., 12/01/2021 - 15:04 -- MagdalenaL

Źródło obrazu: https://static3-abc-es.cdn.ampproject.org/ii/w820/s/static3.abc.es/media...

Dwa historyczne regiony Hiszpanii mają tą samą etymologię

„Nie ma pewności co do pochodzenia nazwy Katalonia, chociaż prawdopodobnie wywodzi się od "krainy zamków", jak zaczęto nazywać w połowie XII wieku grupę hrabstw, które tworzyły Hiszpańską Marchię” — wyjaśnił Generalitat w jednym z artykułów, który został opublikowany na pewnej stronie internetowej i którego dziś już tam nie ma. Chociaż nie ma jednomyślności, co do jego pochodzenia, główna teoria, przyjęta wówczas przez Generalitat zapewnia, że słowo Katalonia wywodzi się od „krainy zamków”. Termin, który narodził się w celu określenia „regionu Wandalów”, po raz pierwszy pojawia się w formie pisemnej w około 1117 roku w pizańskim wierszu „Liber maiolichinus”.

Dokument ten opisuje działania, które prowadzili Pizańczycy wraz Katalończykami, aby zdobyć Majorkę. Tekst zawiera kilka odniesień do hrabiego Ramóna Berenguera III i terytorium, którym władał „Katalanii”.

Ma podobne pochodzenie do słowa “Kastylia”, które również oznacza „ziemię zamków” lub „ziemię obsianą zamkami”. Zatem termin pochodziłby od łacińskiego „castellum”, a to jest z kolei zdrobnienie od wyrazu „castrum”; castro – twierdza w przedrzymskiej Iberii.

Rzymianie obawiali się rozproszenia ludności, dlatego ich podbój przyniósł ze sobą zniszczenie większości otoczonych murami miast, które wtedy były zamieszkiwane przez Hiszpanów. W epoce średniowiecza i przez wojny graniczne na półwyspie powstało na nowo wiele twierdz.

                     

Powstanie herbu hrabstwa Barcelony (Królewska Katalońska Akademia Sztuk Pięknych św. Jerzego) na podstawie średniowiecznej legendy.

Źródło obrazu: https://static1-abc-es.cdn.ampproject.org/ii/w820/s/static1.abc.es/media...

Coś podobnego wydarzyło się w Katalonii. Ze względu na potrzeby obronne Marchii (jest to nazwa bardziej terytorialna niż administracyjna), zbudowano wiele twierdz, których straże nazywano “kastylijczykami”. Słowo to w średniowiecznej łacinie brzmiałoby „castlanus”, z którego wywodzą się katalońskie formy „castlà”, „Catla” i „carla”. W taki sposób cudzoziemcy, którzy podróżowali przez tamte ziemie, zaczęli nazywać tamtych mieszkańców i ich terytorium.

Jak wynika ze źródeł, nazwa Kastylia narodziła się wcześniej niż Katalonia. Już w dokumencie notarialnym z roku 800, wchodzącym w skład Becerro Galicano (klasztorny kartularz) klasztoru w San Millán de la Cogolla (La Rioja), w którym opat Wituło przekazywał część terytoriów, wspomniana została nazwa Kastylia. Z kolei samo słowo jako określenie regionu pojawia się po raz pierwszy w formie pisemnej około 1117 roku.

Katalonia: Kraj Gotów?

Istnieją inne teorie, które odbiegają od tej, że Katalonia ma "kastylijskie" pochodzenie. Jedna z nich głosi, że słowo to pochodzi od „Gotholandia” (kraju Gotów) przez „Gothia” lub „Gotia”. Tak Frankowie nazywali Marchie Hiszpańską, ze względu na obecność ludu Wizygotów na północ od dzisiejszej Katalonii.

Inna hipoteza mówi, że nazwa tego miejsca pochodzi od zmofikowanego, łacińskiego wyrazu odnoszącego się do plemienia Lacetanów. Transformacja miałaby polegać na przestawieniu liter -l i -c: z “lacetanos” powstałoby “catelans”. Warto tu wspomnieć, że Lacetani byli plemieniem iberyjskim, które żyło w środkowej Katalonii między VIII wiekiem p.n.e. i końcem I wieku p.n.e.

Autor: 
César Cervera / tłum. Klaudia Jamróg
Dział: 
Polub Plportal.pl:

Reklama