Ivo Andrić

Reklama

sob., 01/30/2021 - 21:10 -- MagdalenaL

Pisarz i jedyny serbski laureat nagrody Nobla, Ivo Andrić jest zapamiętany jako dyplomata, który odrzucił nazistowską ofertę ucieczki przed wojną w swoim kraju.

Ivo Andrić- jedyny twórca z tego obszaru, który zdobył nagrodę Nobla z literatury, ale i człowiek, o którego prowadzą spór trzy państwa. Był pisarzem światowego formatu, najlepszy znawca Bałkanów i charakteru tegoregionu.

Był dyplomatą Królestwa Jugosławii w Niemczech na początku drugiej wojny światowej, a swoje listy uwierzytelniające przekazał ówczesnemu kanclerzowi Rzeszy Adolfowi Hitlerowi. Odrzucił propozycję władz nazistowskich, aby wyjechać do Szwajcarii, wrócił do swojego kraju, w którym wojna dopiero się zaczynała.

Mówił o sobie, że jest Serbem, że całe życie stara się posiąść mentalność kraju, gdzie „ wszystkie Drine są winne”, i gdzie nigdy nie będzie się poprawiać, ale na końcu wszystko będzie dobrze, i w tym nasza nadzieja.

Kilka lat swojego życia, przed pierwszą wojną światową spędził w więzieniu. Inni mówili, że jest cichy, spokojny, godny zaufania, że pisze krystalicznie jasno i żywo, że jego postacie, jakkolwiek umieszczone przestrzennie, wzniosły się do prawd życiowych, które są uniwersalne, i które każdy może rozpoznać.

W mieszkaniu w Belgradzie, w którym kiedyś żyłIvo Andrić, czas zatrzymał się gdzieś w połowie lat siedemdziesiątych, kiedy ostatni raz pisarz z niego wyszedł. Na miejscu gdzie dzisiaj jest muzeum, wciąż są jego liczne rzeczy, paszporty dyplomatyczne, notatki i rękopisy, tu są wspomnienia i docenienie nagrody Nobla. Pieniądze zostały wydane dawno temu –podarowane bibliotekom w rodzinnej Bośni i Hercegowinie, ponieważ zawsze był hojny.Skromy, mądry i uczony, jak opisują go współpracownicy, Andrić wierzył w idee połączenia wszystkich południowych państw w jedno. Dożył tego, że widzi najlepsze dni tego państwa i był jej dyplomatycznym przedstawicielem na całym świecie.

Kiedy w 1941 roku druga wojna światowa zawitała do Królestwa Jugosławii, Ivo Andrić, jako znany pisarz, był ambasadorem w Berlinie. Powodem opuszczenia tego miasta było to, że władze tego miasta zaoferowały mu wyjazd do neutralnej Szwajcarii. Andrić odmówił i wrócił do Belgradu.

Przez następne pięć lat żył na emeryturze jako najemca. Całkowicie odizolowany od okropności świata zewnętrznego, unikając stanięcia po jednej, bądź drugiej stronie, Andrić w tym okresie odmówił publikacji. Wtedy w ciszy swojego pokoju, pisał swoje najbardziej znaczące powieści, które zostały opublikowane natychmiast po zakończeniu wojny – „Travnička hronika”, „Na Drinićuprija” i „Gospođica”.

„Za epicką moc”, z jaką „kształtował motywy i przeznaczenie z historii swojego kraju”, Ivo Andrić w 1961 roku zdobył nagrodę Nobla za literaturę. Wokół jego pochodzenia spierają się trzy państwa powstałe na obszarze jego ukochanej Jugosławii. Ivo był urodzony w Bośni, i to ona była przez całe życie jego miłością i bezgraniczną inspiracją. Wywodził się z chorwackiej rodziny, ale przedstawiał się jako Serb. Największą część swojego życia spędził w Belgradzie, a swoje dzieła pisał cyrylicą. Pisał, że „Czasem przychodzą chwile, kiedy umysł zamilknie, mówi głupiec, a łajdak staje się bogaty”. Idee zjednoczenia, w którą Ivo Andrić tak wierzył nie utrzymałasię po dziś dzień. Resztaprawdopodobnie nie miałaby dziś dla niego takiego znaczenia.

Tłumaczył Hubert Domański

Autor: 
serbia.com
Źródło: 

serbia.com

Polub Plportal.pl:

Reklama